બિસ્કિટમાં આટલા બધા છિદ્રો કેમ હોય છે? તેને ડિઝાઇન સમજવાની ભૂલ ન કરો

સવારથી લઈને સાંજ સુધી, અને ક્યારેક રાત્રે પણ, મોટાભાગના લોકો બહારનું કંઈક ને કંઈક ખાય છે. કોઈ ચાઈનીઝ ફૂડ પસંદ કરે છે, તો કોઈ બિસ્કિટ કે દુકાનમાંથી મળતો નાસ્તો. ખાસ કરીને સાંજની ચા સાથે બિસ્કિટ ખાવાની આદત બહુ સામાન્ય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આપણે રોજ ખાતા બિસ્કિટ વિશે એવી કેટલીક વાતો છે જે બહુ ઓછા લોકોને ખબર હોય છે? આજે આપણે બિસ્કિટને લઈને એવી જ એક રસપ્રદ માહિતી જાણશું, જે કદાચ કોઈએ તમને પહેલાં કહી નહીં હોય.

ઘણા લોકોનું ધ્યાન ગયું હશે કે મોટા ભાગના બિસ્કિટમાં નાના-નાના છિદ્રો હોય છે. આ છિદ્રોને ડોકિંગ હોલ (docking holes) કહેવાય છે. આ કોઈ ડિઝાઇન કે શોભા માટે નથી બનાવાતા, પરંતુ તેની પાછળ એક વૈજ્ઞાનિક કારણ છે. જ્યારે બિસ્કિટને ઓવનમાં શેકવામાં આવે છે, ત્યારે અંદરથી વરાળ અને હવા (steam and air release) બહાર નીકળવાની જરૂર પડે છે. આ છિદ્રો એ કામ કરે છે, જેથી બિસ્કિટ ફૂલે નહીં, વાંકું ન થાય અને સપાટ તથા કરકરા (crispy biscuits) બને.

આ ડોકિંગ હોલ્સ બિસ્કિટને ભીના થવાથી પણ બચાવે છે અને તેને યોગ્ય આકાર આપે છે. ખાસ કરીને ખારા બિસ્કિટ અને ફટાકડા જેવા બિસ્કિટમાં આ છિદ્રો વધારે જોવા મળે છે, કારણ કે તેમાં ભેજનું પ્રમાણ વધારે હોય છે. જો આ છિદ્રો ન હોય, તો બિસ્કિટ બેક થતી વખતે અંદરથી ફાટી શકે અથવા નરમ રહી જાય.

હવે પ્રશ્ન થાય કે શું મીઠા બિસ્કિટમાં પણ આવા છિદ્રો હોય છે? તો તેનો જવાબ છે—મોટાભાગે નહીં. મીઠા બિસ્કિટ સામાન્ય રીતે નરમ (soft biscuits) હોય છે અને તેની બનાવટ ખારા બિસ્કિટથી અલગ હોય છે. તેમાં ખાંડ અને ફેટનું પ્રમાણ વધારે હોવાથી તેની અંદરની રચના અલગ રીતે બને છે. તેથી તેમાં છિદ્રો બહુ ઓછા હોય છે અથવા ક્યારેક તો બિલકુલ નથી પણ હોતા.

આથી, આગળથી જ્યારે તમે બિસ્કિટ ખાઓ અને તેમાં છિદ્રો જુઓ, ત્યારે તેને માત્ર ડિઝાઇન સમજીને અવગણશો નહીં. આ નાનાં છિદ્રો પાછળ આખું એક ટેક્નિકલ અને વૈજ્ઞાનિક કારણ છુપાયેલું છે, જે બિસ્કિટને સ્વાદિષ્ટ અને કરકરો બનાવવા માટે અત્યંત જરૂરી છે.